Windturbines A19:
Maatschappelijke meerwaarde? Of niet?
Een hele geschiedenis
In september 2020 deed Aspiravi een eerste aanvraag bij de Provincie West-Vlaanderen. De vergunning werd toegekend en in beroep bevestigd in juni 2021. Waarop de stad Ieper opnieuw in beroep gaat bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. De Raad velt een arrest in september 2022 en vraagt minister Demir om een aangepaste vergunning uit te reiken. De aanpassing is het beperken van de mogelijke windturbines tot 3 types van 6Mw, dit omdat volgens de omzendbrief RO/2014/02 de productie van elektriciteit zo groot mogelijk moet zijn.
De minister bevestigt de vergunning op 23 mei 2023 waarop de stad Ieper opnieuw in beroep gaat. Op 5 december 2024 heeft de Raad voor Vergunningsbetwistingen de omgevingsvergunning vernietigd.
De reden : bij de beoordeling van de goede ruimtelijke ordening is de motivering niet afdoende, omdat de impact op de nabijgelegen woonkern ‘Wieltje’ niet aan bod komt.
De Raad beveelt de Vlaamse regering een nieuwe beslissing te nemen. Als voorbereiding hiervoor wordt een nieuw openbaar onderzoek georganiseerd, dat loopt van 29 januari tot 28 februari 2026
Bevoegdheid van de Raad voor Vergunningsbetwistingen – Vergunningenrevolutie
Het toezicht van de Raad is beperkt. Hij kan enkel nagaan of de Vlaamse regering de feitelijke gegevens correct vaststelt en of ze op basis daarvan niet kennelijk onredelijk of foutief beslist. De Raad kan zelf geen eigen beoordeling van de goede ruimtelijke ordening maken.
Commentaar van de Klimaatambassade : op zich is het goed dat een onafhankelijke raad bestaat, maar in de praktijk komt het erop neer dat gespecialiseerde advocaten zeer creatief zoeken naar een argument om nog een rondje te draaien met de vergunningenmolen. Spijtig dat elk rondje enkele jaren in beslag neemt. Met 1 argument per rondje kan men dus alles heel lang blokkeren (er zijn al projecten die na 20 jaar uiteindelijk gerealiseerd zijn).
Maar dit is niet enkel een probleem voor windenergie, maar ook voor bouwprojecten, infrastructuurwerken, industrie, winkelcentra en dus voor de ganse economie.
Daarom heeft de Vlaamse regering in december 2025 een vergunningenrevolutie aangekondigd
“Vergunningenrevolutie” moet bouwen in Vlaanderen makkelijker maken en in beroep gaan moeilijker: dit verandert er | VRT NWS: nieuws. Enkele voorbeelden :
- In het advies (oplossingsgericht en zonder tegenstrijdigheden tussen administraties) zal de overheid zich enkel nog uitspreken over de wettelijkheid, niet meer over de wenselijkheid van een project.
- Besturen moeten “maatschappelijke meerwaarde” meer laten doorwegen
- Beroep is enkel voor wie een concreet en persoonlijk belang kan aantonen
Alle bezwaren moeten ook bij het begin van de vergunningsprocedure meteen op tafel komen en er mogen er geen meer bijkomen wanneer het via beroep voor de rechter komt.
Wat brengt de toekomst ?
Spijtig dat zonder grondwetswijziging de realisatie van de vergunningenrevolutie nog een moeilijke klus zal worden (Gelijkaardige plannen van de vorige regering werden teruggefloten door het Grondwettelijk Hof)
Maar het Ieperse stadsbestuur moet er niet op wachten om in zijn advies “maatschappelijke meerwaarde” meer te laten doorwegen. Klinkt goed, maar het blijft subjectief :
- wat is maatschappelijke minwaarde van enkele windturbines in een landschap in de buurt van grote wegen, bedrijventerreinen, hoogspanningslijnen, enz ?
- wat is maatschappelijke meerwaarde van lokaal geproduceerde energie ?
bijvoorbeeld : goedkope energie voor onze bedrijven waardoor ze kunnen blijven zorgen voor werkgelegenheid.
Toch nog vermelden dat de Vlaamse regering uiteindelijk zal beslissen om de vergunning al of niet te verlenen.
En UNESCO ?
In de lokalisatienota lezen we op pagina 25:
Maar gelet dat er op het moment van de erkenning van de 27 WOI-sites in de Westhoek door het Werelderfgoedcomité (op 20/09/2023) reeds een vergunning op tafel lag (Ministerieel besluit dd. 23/05/2023) valt dit dossier buiten de scope van de 3 km “regel” waarbij omzichtig moet omgesprongen worden met aanvraagdossiers cfr. de Omzendbrief.
In de landschapsstudie lezen we :
De locatiekeuze respecteert het UNESCO erfgoed De twee geplande windturbines liggen binnen de 3km zone van vier UNESCO-begraafplaatsen (o.a. Buffs Road en Track X Cemetery op Pilkem Ridge). Uit de visuele analyses blijkt echter:
- De belangrijkste zichtlijn (46°) vanuit de dominante hoofdrichting vanuit de begraafplaatsen worden niet verstoord door de windturbines.
• De windturbines bevinden zich in de rug van deze assen of buiten het gezichtsveld
• De zichtbaarheid van het stadsilhouet van Ieper vanuit de begraafplaatsen wordet niet verstoord; belemmeringen ontstaan eerder door bestaande infrastructuur (bv. hoogbouw, hoogspanningslijnen) dan door de geplande windturbines.